Debati për sigurinë e Ukrainës ka hyrë në një fazë të re të tensionuar, pasi disa zëra politikë dhe analistë kanë përmendur mundësinë e garancive “më të forta”, madje edhe skenarë teorikë që përfshijnë armë bërthamore.
Diskutimi u rihap në kontekstin e përvjetorit të katërt të luftës dhe pas deklaratave se, nëse anëtarësimi në NATO vonohet, Ukraina duhet të ketë alternativa sigurie më të fuqishme.
Çfarë po diskutohet realisht?
Nuk ka asnjë vendim zyrtar për transferim armësh bërthamore.
NATO ka deklaruar vazhdimisht se mbështet Ukrainën me armë konvencionale dhe trajnime.
Çdo transferim armësh bërthamore do të shkelte angazhimet ndërkombëtare të mos-përhapjes.
Ekspertët theksojnë se ideja e armatimit bërthamor është kryesisht pjesë e retorikës politike dhe analizave teorike, jo plan konkret. Megjithatë, vetëm përmendja e këtij skenari ka rritur tensionin mes Perëndimit dhe Rusisë.
Pse është e ndjeshme kjo çështje?
Ukraina hoqi dorë nga arsenali i saj bërthamor në vitet ’90 përmes Memorandumit të Budapestit, në këmbim të garancive të sigurisë. Rikthimi i debatit për armë bërthamore konsiderohet një zhvillim i rëndë në klimën aktuale globale.
Ndërkohë, zyrtarët perëndimorë kanë theksuar se prioriteti mbetet shmangia e përshkallëzimit të konfliktit.
